Wegwerpbekers op kantoor: wat mag nog en wat niet?

Sinds 1 januari 2024 mag u op kantoor en in de kantine geen wegwerpbekers met plastic meer gebruiken voor koffie die ter plekke wordt gedronken. Sinds 1 januari 2026 geldt ook de uitzondering voor inzamelen en recyclen niet meer voor kantoren. Hieronder de regels en hoe u het praktisch regelt.

Mogen wegwerpbekers nog op kantoor?

Nee, niet voor koffie die op het werk wordt gedronken. Sinds 1 januari 2024 mogen kantoren, bedrijven en instellingen geen wegwerpbekers en -bakjes meer aanbieden die plastic bevatten. De uitweg via inzamelen en recyclen is voor kantoren sinds 1 januari 2026 dicht, op een overgangsregeling tot eind 2026 na. De regels staan in het Besluit kunststofproducten voor eenmalig gebruik en de bijbehorende Regeling, en komen voort uit de Europese richtlijn tegen wegwerpplastic, de SUP-richtlijn (EU) 2019/904.

Volgens de factsheet voor kantoren, bedrijven en instellingen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (2024) gelden de regels voor alle locaties waar consumptie op locatie plaatsvindt. Het ministerie noemt twee manieren om eraan te voldoen: herbruikbare kopjes, glazen of hard cups aanbieden, of medewerkers hun eigen beker laten meenemen. De aanleiding: in Nederland worden volgens dezelfde factsheet elke dag 19 miljoen wegwerpbekers en -bakjes met plastic weggegooid. Het doel is 40 procent minder binnen drie jaar.

Welke bekers vallen onder het verbod?

Veel bekers die eruitzien als karton bevatten een dun laagje kunststof om ze waterdicht te maken. Die vallen er onder. Ook een logo met plasticvrij op de verpakking is geen garantie: het ministerie wijst erop dat buitenlandse plasticvrij-logo's, bijvoorbeeld uit Duitsland, in Nederland niet gelden.

Aluminium bekers vallen niet onder de regels, maar het ministerie raadt ze sterk af vanwege de hoge milieubelasting.

Geldt het verbod ook in de bouwkeet en de werkplaats?

Reken daar wel op. De Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik spreekt van een voedseluitgiftelocatie: een plek waar bedrijfsmatig eten of drinken wordt verstrekt voor gebruik ter plaatse. Een aparte uitzondering voor de bouw, de werkplaats of de productiehal staat er niet in. Een officiële uitspraak die de bouwkeet met name noemt, hebben wij niet gevonden; wie koffie verstrekt in de keet of de kantine, gaat er dus het veiligst van uit dat de regels gelden. Ook voorraad opmaken mocht niet: het ministerie gaf geen overgangstermijn na 1 januari 2024.

In de praktijk werkt het op de bouw het beste met stevige mokken en een eigen thermosbeker per persoon. Een keet met een aanrecht en een waterkoker of afwasbak redt het daarmee. Voor wat er verder bij koffie op de bouw komt kijken, zie koffie op de bouw en koffie in de werkplaats.

Wat geldt voor koffie voor onderweg en de buitendienst?

Koffie die mensen meenemen om elders op dezelfde locatie te drinken, valt onder de regels voor consumptie op locatie. Voor koffie die echt de deur uit gaat geldt een andere regel: wegwerpbekers voor onderweg mogen niet meer gratis worden verstrekt, en er moet een herbruikbaar alternatief of een eigen beker mogelijk zijn. Die verplichte meerprijs voor onderweg wordt volgens Afval Circulair van Rijkswaterstaat naar verwachting in 2027 afgeschaft, en de ILT handhaaft er tot eind 2026 niet op. Een herbruikbaar alternatief aanbieden blijft verplicht.

Voor een bedrijf met monteurs, chauffeurs of buitendienst is de eenvoudigste oplossing een goede thermosbeker per persoon. Spreek af wie hem vult en dat hij dagelijks wordt omgespoeld, net als een mok op kantoor.

Welke uitzonderingen zijn er?

Er waren er twee, en voor gewone kantoren is daar sinds 2026 vrijwel niets van over:

• Zorg en gesloten inrichtingen. Zorginstellingen, in de regel met SBI-code 86 of 87, mogen in de patiëntenzorg wegwerpbekers blijven gebruiken. De kantine, het kantoor en het bezoekersrestaurant van een ziekenhuis vallen daar niet onder.
• Inzamelen en recyclen. Wie wegwerpbekers apart inzamelde voor hoogwaardige recycling, mocht ze onder voorwaarden blijven aanbieden. Daarvoor moest u zich vooraf melden bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Let op de wijziging voor 2026. Volgens de ILT geldt de uitzondering voor inzamelen en recyclen sinds 1 januari 2026 niet meer voor kantoren en andere werkplekken. Alleen wie zich voor 12 december 2025 bij de ILT had gemeld, mag hem nog tot en met 31 december 2026 gebruiken. Heeft u zich niet op tijd gemeld, dan is herbruikbaar nu al de enige weg; vanaf 1 januari 2027 geldt dat voor elk kantoor.

Wat mag wel op de werkvloer?

• Mokken, kopjes en glazen, gewassen in een vaatwasser of met de hand.
• Herbruikbare hard cups, ook als ze van kunststof zijn.
• Een eigen beker van de medewerker, gevuld bij de machine.
• Een borgsysteem of retourmunt voor herbruikbare bekers, zoals het ministerie als voorbeeld noemt.

Een herbruikbare beker is volgens een onderzoek van CE Delft, waar het ministerie naar verwijst, milieuvriendelijker dan wegwerp als hij tussen de 6 en 60 keer wordt gebruikt, afhankelijk van het materiaal en de manier van wassen. Een mok op kantoor haalt dat ruim binnen een maand. Meer over de rest van de keten leest u in duurzame koffie op kantoor.

Wat kosten mokken en een vaatwasser?

Reken voor een kantoor van 20 met 2,5 kop per persoon per dag op 50 koppen per dag. Omdat mokken een tijd in de vaatwasser of op een bureau staan, heeft u er per persoon twee tot drie in omloop nodig, plus een reserve voor bezoek en breuk: zo'n 60 mokken. Dat is een eenmalige aanschaf die u elk jaar met een paar stuks aanvult.

Daar staat tegenover dat er bij 50 koppen per dag, over 21 werkdagen, 1.050 wegwerpbekers per maand niet meer gekocht worden. Wat er wel bijkomt is een extra vaatwasbeurt per dag en iemand die de vaatwasser uitruimt. Neem dat mee in het totale koffiebudget. Kies ook een machine waarvan de uitloop hoog genoeg is voor een mok; bij compacte machines is dat niet altijd zo. De hoogte per model ziet u in de prijslijst.

Het verbod op wegwerpbekers op kantoor: de wetgeving per datum

De wetgeving voor koffiebekers is in stappen ingegaan. Wie wil weten wat er voor bekers op kantoor geldt, heeft aan deze vier data genoeg.

Voor bekers op kantoor komt het in 2027 dus op één ding neer: herbruikbaar. Een mok per medewerker, een paar glazen bij de waterkoeler en een vaatwasser die dagelijks draait. Wat dat kost, staat hierboven.

Wie controleert de regels en wat gebeurt er bij een overtreding?

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht. Volgens het ministerie verzamelt de ILT signalen, geeft informatie en waarschuwt waar nodig. Daarna kan de ILT handhaven, bijvoorbeeld met een last onder dwangsom. De ILT werkt daarbij volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingswet.

Er wordt gekeken naar wat u zelf verstrekt, niet naar wat er in de prullenbak ligt: neemt een collega een wegwerpbeker van het tankstation mee, dan is dat niet uw overtreding. Iedereen kan bij de ILT een melding doen als een organisatie geen herbruikbaar alternatief biedt. Voor vragen over uw eigen situatie verwijst Rijkswaterstaat naar de Helpdesk Afvalbeheer.