Koffie voor het bouwbedrijf en de bouwplaats

In de keet gelden andere regels dan op kantoor: kou, stof, vieze handen en een machine die om de paar maanden verhuist. Daar past een filterkoffiezetter beter dan een volautomaat.

Welke koffiemachine past in een bouwkeet?

In een keet wilt u een machine die niets kwalijk neemt. Een volautomaat met een touchscreen, een melkslang en een zetgroep is gemaakt voor een pantry op kantoor, niet voor bouwstof, modder aan de schoenen en temperaturen rond het vriespunt. Filterkoffie in kannen is in de keet al tientallen jaren de standaard, en niet zonder reden.

De Bravilor Novo is daar een goed voorbeeld van. Volgens Bravilor zet hij een kan van 1,7 liter in 5 minuten, haalt hij 18 liter per uur en heeft hij twee warmhoudplaten. Een wateraansluiting is niet nodig: u giet een kan koud water bovenin. Er zit geen maalwerk in, geen melksysteem en geen elektronica die vastloopt op stof. Prijs vanaf € 325.

Bravilor noemt de Novo zelf als machine voor bouwplaatsen. Het voordeel zit ook in het schenken. Eén kan is 12 bekers van 140 milliliter. Bij de schaft schenkt iedereen zelf in, in plaats van één voor één bij een machine te wachten. Koffie is op de bouw overigens geen plicht: het Arbobesluit (artikel 3.27) vraagt voldoende drinkwater of andere alcoholvrije drank.

Koffieverbruik van een bouwploeg per dag

Op kantoor rekenen we met 2,5 koppen per persoon. Op de bouw ligt dat hoger: de dag begint vroeg, er wordt buiten gewerkt, en bij elke schaft gaat er een beker in. Voor een keet rekenen we daarom met 4 bekers per man per dag. Met ongeveer 100 gram gemalen koffie per kan van 12 bekers is dat zo'n 8 gram per beker.

Voor een ploeg van 20 betekent dat: bij de schaft zijn twee volle kannen nodig. Met twee warmhoudplaten zet u de eerste een kwartier van tevoren en de tweede vijf minuten later. Koffie die langer dan een half uur op de plaat staat, wordt bitter. Zet daarom liever vaker een verse kan dan één keer heel veel. Aan koffie kost een beker € 0,16, bij € 20,00 per kilo.

Stroomverbruik op bouwstroom of een aggregaat

De Novo vraagt volgens de opgave van Bravilor 2.130 watt tijdens het zetten. Dat lijkt weinig, maar in een keet hangt er meer aan dezelfde groep. Een groep van 16 ampère levert bij 230 volt hooguit 3.680 watt. Zet er een elektrische kachel van 2.000 watt bij en de stop gaat eruit, net op het moment dat de ploeg binnenkomt.

Verdeel daarom de verbruikers. Koffiezetter op de ene groep, kachel en magnetron op de andere. Draait de keet op een aggregaat, tel dan alles op wat tegelijk aan kan staan en vergelijk dat met het vermogen van het aggregaat. Een klein aggregaat dat ook bouwlampen en een slijptol voedt, krijgt het zwaar als de koffiezetter aanslaat. Zet de koffie dan op een moment dat het zware gereedschap stil staat.

Ook hier is een filtermachine minder gevoelig dan een volautomaat. Valt de stroom even weg, dan warmt een eenvoudige zetter weer op. Een elektronische machine die midden in een zetcyclus stopt, moet soms eerst opnieuw opstarten en spoelen.

Vorst in een onverwarmde keet

In de winter staat de kachel in de keet 's nachts en in het weekend vaak uit. Water dat in een machine achterblijft, kan dan bevriezen. Bij een filterapparaat gaat het om het reservoir en het verwarmingselement; bij een volautomaat ook om de boiler, de pomp en de leidingen. IJs zet uit, en een gescheurde leiding of boiler kost meer dan een paar dagen koffie.

Maak het een vast punt bij het afsluiten op vrijdag en voor elke vorstnacht: kannen leeg, reservoir leeg, stekker eruit. Bij een filtermachine is dat met een paar handelingen gedaan; de handleiding van uw model zegt hoe. Heeft het toch gevroren, laat de machine dan eerst een uur in de warme keet op temperatuur komen voordat u hem aanzet.

Een schone koffiehoek ondanks stof en vieze handen

Wie met cement, kit of olie aan de handen naar de koffie loopt, laat dat achter op de schakelaar en het handvat van de kan. Een filtermachine met één schakelaar en een kan is in een minuut schoon. Een touchscreen met tien dranken niet.

Zet een rol papier en een fles reiniger naast de koffie, en zet de machine niet bij de deur, waar het stof naar binnen waait. De kannen krijgen na een paar weken een bruine aanslag aan de binnenkant. Die haalt u eruit met een reiniger voor koffiekannen, niet met een schuurspons: dan krast het glas en hecht de aanslag sneller. Houd een reservekan in de keet, want een glazen kan overleeft niet elke val.

Wie maakt het schoon? Vaak wordt het aan de jongste van de ploeg overgelaten. Het werkt beter als de uitvoerder het op het weekrooster zet, net als het opruimen van de keet. Ontkalken doet u, afhankelijk van het water op de bouwplaats, elke paar weken tot elke paar maanden; zie ontkalken en onderhoud.

Mogen wegwerpbekers nog op de bouwplaats?

Sinds 1 januari 2024 mogen bedrijven geen wegwerpbekers met plastic meer aanbieden voor gebruik ter plaatse (artikel 2.1 van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik). Ook de gewone kartonnen koffiebeker valt eronder, omdat die aan de binnenkant een plastic laag heeft; volgens Afvalcirculair van Rijkswaterstaat maakt de hoeveelheid plastic niet uit. De uitzondering voor bekers die worden ingezameld voor recycling helpt in de praktijk niet, want papieren bekers met een coating voldoen niet aan de eis van hoogwaardige recycling.

Voor de werkplek is die uitzondering bovendien weg. Volgens de ILT geldt hij sinds 1 januari 2026 niet meer voor kantoren. Alleen wie zich vóór 12 december 2025 bij de ILT had gemeld, mag hem nog tot en met 31 december 2026 gebruiken. Bouwplaatsen en keten worden in de regels niet apart genoemd, en geen officiële bron zondert ze uit. Wie geen discussie wil met een inspecteur, kiest voor herbruikbaar.

In de praktijk werkt een eigen beker per man het best: een dubbelwandige beker met de naam erop. Een keet zonder vaatwasser vraagt om een afwasbak met heet water. De details staan op regels voor wegwerpbekers.

Als het project verhuist

Een keet staat een paar maanden tot een jaar op een plek. Een filterzetter van ongeveer 21 bij 39 bij 42 centimeter gaat met de kannen in een krat mee naar het volgende werk. Een volautomaat moet u leeg, schoon en rechtop vervoeren en daarna opnieuw instellen. Dat is precies het werk dat bij het verplaatsen van een keet blijft liggen.

Het koffieabonnement levert één keer per maand op één adres. Voor een bouwbedrijf met meerdere projecten is dat meestal de werf of het kantoor; de uitvoerder neemt de koffie mee als hij materiaal ophaalt. Draait u in de zomer vier projecten en in de winter twee, dan past u de hoeveelheid per maand aan. Het minimum is 2 kilo per maand, met een looptijd van 12 maanden. Zie het koffieabonnement.

De keet van de uitvoerder en het kantoor

Niet elke ruimte op de bouw is een schaftkeet. In de keet van de uitvoerder wordt vergaderd met de opdrachtgever, de architect en de onderaannemers. Daar mag de koffie een stap beter: een espresso of cappuccino in plaats van een beker uit de kan. Een verwarmde, schone uitvoerderskeet is een goede plek voor een compacte bonenmachine als de Bravilor Sprso. Die werkt zonder wateraansluiting; de melk staat in een losse melkkoeler ernaast. Is er niemand die die koeler elke dag leegt en spoelt, laat de melk dan weg en zet zwarte koffie.

Op het kantoor van het bouwbedrijf, met planning, calculatie en administratie, gelden de normale kantoorafwegingen. Voor een team van 5 tot 10 mensen leest u die op koffiemachine voor een klein kantoor. In één abonnement kunt u filterkoffie voor de keten en bonen voor het kantoor combineren.